Szkoła Web 3.0 Dowiedz się czym jest Sieć Semantyczna

Podstawą funkcjonowania Sieci Semantycznej są dobrze opisane, powiązane pomiędzy sobą i opublikowane dane. Do tej pory poznaliśmy podstawowe rozwiązania umożliwiające opis semantyczny: grafy i schematy RDF, lekką ontologię DublinCore.

Jednym z niezmiernie istotnych elementów opisu semantycznego są słowniki (ang. controlled vocabulary), które dostarczają pojęć wykorzystywanych w opisach semantycznych. Chociaż słowniki, takie jak zarówno tezaurusy czy taksonomie, tworzone są już od długiego czasu, szczególnie w środowisku bibliotekarskim, to jednak nie są one zapisywane w postaci która umożliwiałaby ich wykorzystanie w Internecie; szczególnie w grafach RDF. Odpowiedzią na te wymagania jest format tworzenia prostych systemów organizacji wiedzy - SKOS (ang. Simple Knowledge Organization Systems).

Pierwsza wersja specyfikacji SKOS powstała w ramach pracy magisterskiej Alistaira Milesa. SKOS jest lekką ontologią w sensie w jakim zdefiniowaliśmy to niedawno. Umożliwia ona na formalną definicję słowników, takich jak taksonomie (ang. taxonomy) czy tezaurusy (ang. thesaurus), w postaci grafu RDF.

Do najważniejszych cech SKOS należą:

• Każdy element słownika jest typu [skos:Concept]
• Słowniki definiowane jako [skos:Scheme], a przynależność do danego słownika ustalana przez predykat [skos:inScheme]. Można również ustalić, że dany element jest korzeniem danego słownika, korzystając z [skos:topConceptOf]; jest to szczególnie ważne w przypadku tezaurusów.
• Do opisu elementów słownika służy m.in. [skos:prefLabel]; SKOS definiuje również właściwości umożliwiające tworzenie dokumentacji słownika.
• Niewątpliwie najważniejszymi są właściwości za pomocą, których definiujemy semantyczne zależności pomiędzy elementami słownika; są to:
  • [skos:broader] i [skos:narrower] wskazują (odpowiednio) bardziej ogólne i bardziej szczegółowe elementy; używane szczególnie przy formalnym zapisie taksonomii. Możliwe jest również definiowanie właściwości przechodnich: [skos:broaderTransitive] i [skos:narrowerTransitive].
  • [skos:related] wskazuje inne powiązane pojęcia, np. w tezaurusie.
• Elementy słownika można również organizować w kolekcje [skos:Collection] oraz definiować dodatkowe mapowania pomiędzy nimi, np. [skos:closeMatch]. Te ostatnie mogą okazać się szczególnie przydatne podczas budowania połączeń pomiędzy elementami różnych słowników; badania nad tym opisane zostały, m.in. w pracy magisterskiej (pisanej w ramach współpracy DERI Galway i Politechniki Gdańskiej) Mateusza Kaczmarka: Collaborative Building of Controlled Vocabulary Crosswalks.

Na zakończenie, warto dodać, że SKOS uzyskał status rekomendacji W3C, co świadczy o jego dużym znaczeniu tej ontologii.