Wyobraźmy sobie, że grupa ekspertów różnych dziedzin postanawia opisać całą dostępną na świecie wiedzę w postaci jednej ontologii. Gdyby się to udało, maszyny byłyby wstanie wnioskować i komunikować się pomiędzy sobą. Tak wiem zabrzmiało to jak wstęp do Terminatora, Battlestar Galactica i innych równie katastroficznych wizji. Dość powiedzieć, że tak właśnie wyglądały początki Sieci Semantycznej wiele lat temu.

Całe szczęście stworzenie kompletnej ontologii wszystkiego jest niemożliwe, jeżeli tylko rozważymy twierdzenie Gödla o niezupełności. Jednak próby zostały podjęte, i przykładem takiego projektu może być Cyc (oraz jego otwarta wersja OpenCyc). Duża grupa logików, pracująca głównie dla amerykańskich agencji obronnych (np. DARPA), od wielu już lat opisuje naszą rzeczywistość w formalnych językach ontologii.

Jest jednak pewien problem z rozwiązaniem, które w ten sposób powstało: korzysta ono z logiki wyższych rzędów (ang. higher-order logic), która powoduje, że ontologia jest bardzo skomplikoowana i nie ma gwarancji na wnioskowanie w skończonym czasie.

Ponieważ takie rozwiązanie nie nadawało się do zastosowania przez szeroką gamę przewidywanych projektów semantycznych, skoncentrowano się nad tworzeniem prostszych ontologii. Zaczęły powstawać, prawie równolegle, dwa rodzaje ontologii: ontologie dziedzinowe (ang. domain ontology) i tzw. lekkie ontologie. Nasz przegląd ontologii zaczniemy od lekkich ontologii, gdyż są one obecnie najbardziej  popularne.

Czym są lekkie ontologie? Lekka ontologia to taka, która definiuje zaledwie klika klas i właściwości, i może być użyta w wielu zastosowaniach, tzn. nie jest ograniczona do pojedynczej dziedziny wiedzy lub typu systemów informatycznych.

W najbliższych dniach będziemy szczegółowo prezentowali poszczególne popularne lekkie ontologie, dziś postaramy się krótko zaprezentować kilka z nich. Poniższa lista oparta została m.in. o wyniki publikowane przez serwis Ping the Semantic Web.

• DublinCore - jest bez wątpienia jedną z najstarszych i najbardziej popularnych (jeśli nie najstarszą i najbardziej popularną) ontologią. Powstała w wyniku prac środowiska bibliotekarzy (cyfrowych) nad jednolitym, prostym i rozszerzalnym standardem opisu zasobów. Chyba najbardziej znane właściwości to dc:title i dc:description.
• FOAF - czyli Friend-of-a-Friend, definiuje podstawowy zestaw właściwości i zaledwie kilka klas do opisu sieci społecznych. Ciężko jest sobie wyobrazić Web 3.0 bez foaf:Person i foaf:knows.
• SKOS - to skrót od Simple Knowledge Organization Systems, czyli prostej ontologii do opisu systemów organizacji wiedzy; innymi słowy jest to ontologia, która umożliwia tworzenie semantycznych specyfikacji słowników, taksonomii, tezaurusów, itp. Wywodzi się podobnie jak DublinCore ze środowiska bibliotekarskiego, jednak jej zastosowanie jest również znacznie szersze.
• SIOC - czyli Semantically Interlinked Online Communities, to ontologia która umożliwia wymianę i integrację wiedzy publikowanej w mediach społecznych, takich jak blogi, wiki, fora, itp. Do opisu zasobów integruje również właściwości i klasy zdefiniowane przez FOAF i SKOS.
• MOAT - oznacza Meaning of a Tag, jest jedną z ontologii która pozwala na "usemantycznienie" (czyli nadanie znaczenia) tagów i samego procesu tagowania.
• SCOT - to Social Semantic Cloud of Tags, czyli kolejna ontologia do opisu tagów, tym razem skierowana na opis i integrację chmur tagów (ang. tag cloud).
• Good Relations - jest ontologią skierowaną głównie do sklepów internetowych oraz innych zastosowań typu B2B.

Jeżeli chcecie sami poszukać czy jakaś inna ontologia nie definiuje już potrzebnych wam właściwości lub klas zachęcam do skorzystania z wyszukiwarki Swoogle, a dokładniej z zakładki "Term".